DANH SÁCH CÁC TIỀN TỐ VÀ HẬU TỐ TRONG TIẾNG ANH Y KHOA - MỤC P

DANH SÁCH CÁC TIỀN TỐ VÀ HẬU TỐ TRONG TIẾNG ANH Y KHOA

MỤC P

P

Tiền tố/ Hậu tố	Anh-Anh	Anh-Việt	Từ gốc	Ví dụ
pachy-	thick	Dày	Greek παχύς	pachyderma    (da    dày    bất thường)
palpebr-	Of or pertaining to the eyelid [uncommon as a root]	Liên quan tới mí mắt	Latin         (palpebra), eyelid	Palpebra (mí mắt)
pan-, pant(o)-	Denoting      something      as 'complete'      or     containing 'everything'	Chỉ 1 cái j đó hoàn toàn, chứa mọi thứ	Ancient   Greek   πᾶς, παν- (pas,  pan-),  all, every	panophobia   (bệnh   sợ   mọi thứ)
papill-	Of or pertaining to the nipple (of the chest/breast)	Liên   quan  tới  núm (vú hoặc ngực)	Latin            (papilla), nipple; dimunitive of papula (see below)	Papillitis (viêm núm)
papul(o)-	Indicates  papulosity,  a small elevation or swelling in the skin, a pimple, swelling	Nốt  nhỏ,  cao,  sưng tấy trên da, mụn nhọt	Latin            (papula), pimple,  pustle;  a small elevation or swelling in the skin	Papulation  (sự  hình  thành  u nhọt)
para-	alongside of, abnormal	Bên cạnh, bất thường	Ancient  Greek  παρά (para)
-paresis	slight paralysis	Tê liệt nhẹ	Greek πάρεσις	hemiparesis (liệt nữa người)
parvo-	small	Nhỏ	Latin parvus	Parvovirus  (vius  nhỏ,  thuộc loài Parvoviridae)
path(o)-	disease	Chứng, bệnh	Greek πάθος	Pathology (Bệnh học)
-pathy	Denotes   (with   a   negative sense) a disease, or disorder	Bệnh, rối loạn	Ancient Greek πάθος (pathos),     suffering, accident	sociopathy   (Rối   loạn   giao tiếp),  neuropathy  (Rối  loạn thần kinh)
ped-,        -ped-, -pes	Of or pertaining  to the foot; -footed	Liên quan tới chân	Latin pēs, pēd-, foot	Pedoscope    (máy    đo    kích thước chân)
pelv(i)-, pelv(o)-	hip bone	Xương hông, chậu	Latin	Pelvis (Khung chậu)
-penia	deficiency	Thiếu	Greek πενία	osteopenia (Thiếu xương)
peo-	Of or pertaining to the penis	Liên quan tới dương vật	Greek πέος (peos)	Peotomy
-pepsia	Denotes   something   relating to digestion, or the digestive tract.	Chỉ   sự    tiêu    hóa, đường tiêu hóa	Ancient            Greek πεπτός (peptós) cooked, digested < πέσσω (péssō) I boil, cook; digest	Dyspepsia (Rối loạn tiêu hóa)
per-	through	Thông qua	Latin
peri-	Denoting  something  with  a position     'surrounding'     or 'around' another	Chỉ  1  vật  ở  vị  trí xung quanh hay vòng quanh vật khác	Ancient   Greek   περί (peri), around	Periodontal (Nha chu)
-pexy	fixation	Cố định, sửa	Greek πῆξις	Nephropexy  (phãu  thuật  cố định thận)
phaco-, phako	lens-shaped	Hình,     dạng     thấu kính	Greek φακός	Phacolysis (phảu thuật cắt cỏ thủy   tinh   thể), phac(/k)ometer  (dụng  cụ  đo độ cong thủy tinh thể)
-phage, -phagia	Forms terms denoting conditions  relating  to  eating or ingestion	Biểu  thị  sự ăn  uống hoặc ăn	Ancient Greek φαγία (phagía) eating < φαγεῖν   (phagein)   to eat	Sarcophagia (ăn thịt)
-phago-	eating, devouring	Ăn, nuốt	Greek -φάγος	phagocyte (thực bào)
phagist-:	Forms  nouns  that  denote  a person   who   'feeds   on'  the first element or part of the word	Chỉ   người    đã    ăn một yếu tố hoặc một phần	Ancient Greek φαγιστής (phagistēs) eater; see -phagia	Lotophagi   (Người   ăn   hoa sen)
-phagy	Forms   nouns   that   denotes 'feeding on' the first element	Chỉ việc ăn  một  yếu tố hoặc một từ	Ancient Greek φαγία (phagia)   eating;   see	Anthropophagy (Tánh ăn thịt người)                                       2

	or part of the word		-phagia
phallo-	phallus	Tượng dương vật	Greek             φαλλός (phallos)	Aphallia  (Nam  sinh ra thiếu dương vật)
pharmaco-	drug, medication	Thuốc	Greek φάρμακον	Pharmacology (Dược)
pharyng(o)-	Of or pertaining to the pharynx, the upper throat cavity	Liên    quan    tới    cổ họng	Ancient            Greek φάρυγξ, φαρυγγ- (phárynx, pháryng-), throat, windpipe; chasm	Pharyngitis (Viêm họng)
-phil(ia)	attraction for	Thu hút với...	Greek φιλία	Hemophilia (Chứng máu khó đông)
phleb(o)-	Of    or    pertaining    to    the (blood) veins, a vein	Liên   quan   tới   tĩnh mạch	Ancient Greek φλέψ, φλεβ-             (phleps, phlebo-), blood-vessel, vein	Phlebography    (Tĩnh    mạch đồ) , Phlebotomy (Chích tĩnh mạch)
-phobia	exaggerated fear, sensitivity	Sợ hãi thái quá, nhạy cảm	Greek φόβος	arachnophobia     (chúng     sợ nhện)
phon(o)-	sound	Âm thanh	Greek φωνή	Phonograph (Máy quay đĩa) , symphony (Bản giao hưởng)
phos-	Of or pertaining to light or its chemical properties, now historic and used rarely. See the common root phot(o)- below.	Liên   quan   tới   ánh sáng, xem từ gốc phot(o)-  bên   dưới	Ancient Greek φῶς, φωτ- (phōs, phōt-), light	Phosphene (PH3)
phot(o)-	Of or pertaining to light	Liên   quan   tới   ánh sáng	Ancient  Greek  φῶς, φωτ-   (phōs,   phōt-), light	Photopathy (Một bệnh lí liên quan tới ánh sáng)
piri-	Pear	Lê, hình lê	Latin pirum, pear	Piriformis (cơ hình lê)
phren(i)-, phren(o)-, phrenico	the mind	Tâm, ý nghĩ	Greek φρήν, φρεν-	Phrenic    nerve   (thần    kinh hoành) , schizophrenia (tâm thần  phân  liệt)  ,  diaphragm (cơ hoành)
-plasia	formation, development	Hình     thành,     phát triển	Greek πλάσις	Achondroplasia   (Chứng   rối loạn tạo sụn)
-plasty	surgical repair, reconstruction	Phẩu thuật chỉnh sửa, xây dựng lại	Greek πλαστός	rhinoplasty   (định   dạng   lại mũi)
-plegia	paralysis	Tê liệt	Greek πληγή	paraplegia (suy yếu hoặc mất cảm giác chi dưới)
pleio-	more, excessive, multiple	Nhiếu, đa, hơn	Greek pleion	pleiomorphism  (đa hình trên 1 kiểu gen)
pleur(o)-, pleur(a)	Of or pertaining to the plera	Liên  quan  tới  màng phổi	Latin  (pleura)   from Ancient Greek πλευρόν  (pleurón), rib, side of the body	Pleurogenous    (thuộc   màng phổi)
-plexy	stroke or seizure	Đột quỵ, thu giữ	Greek πλῆξις	Cataplexy (đọt quỵ)
pneum(o)-	Of or pertaining to the lungs	Liên quan tới phổi	Ancient            Greek πνεύμων,     πνευμον- (pneumōn, pneumon-),   lung   < πνεῦμα       (pneuma), wind, spirit	Pneumonia (viêm phổi)
pneumat(o)-	air, lung	Khí, phổi	Ancient Greek
pod-,        -pod-, -pus	Of or pertaining  to the foot, -footed	Liên   quan   tới   bàn chân	Ancient  Greek  πούς, ποδ-    (poús,    pod-), foot	Podiatry (bàn chân học ;))
-poiesis	production	Sản xuất		hematopoiesis (Tạo máu)
polio-	Denoting a grey color	Chỉ màu xám	Ancient            Greek πολιός (poliós), grey	Poliomyelitis (bệnh bại liệt)
poly-	Denotes     a    'plurality'     of something	Chỉ  số  nhiều  của  1 vật	Ancient Greek πολυς (polys), much, many	Polymyositis      (viêm      cơ,

por(o)-	pore, porous	Rỗng, xốp
porphyr(o)-	Denotes a purple color	Chỉ màu tím	Ancient            Greek πορπύρα  (porphýra), purple	Porphyroblast ( 1 loại khoáng vật màu tím)
post-	Denotes  something  as  'after' or 'behind' another	Chỉ 1 vật phía  sau 1 vật khác	Latin    (post),    after, behind	Postoperation      (sau      phẩu thuật) , Postmortem  (sau khi chết)
pre-	Denotes       something       as 'before' another (in [physical] position or time)	Chỉ 1 vật  ở trước 1 vật khác	Medieval Latin (pre-) < (Classical) Latin (præ), before, in front of	Prematurity (Sinh non)
presby(o)-	old age	Già	Greek	Presbyopia (Viến thị)
prim-	Denotes  something  as  'first' or 'most-important'	Chỉ  1  vật  đầu   tiên hay      quan      trọng nhất	Latin   prīmus,   first, most important	Primary (Tiểu học)
pro-	Denotes       something       as 'before' another (in [physical] position or time)	--	Ancient   Greek   προ (pro), before, in front of	Procephalic   (mặt   trước   of đầu)
proct(o)-	anus, rectum	Hậu môn, trực tràng		proctology    (ngành    nghiên cứu đại tràng, trực tràng, hậu môn)
prosop(o)-	face	Khuôn mặt	Greek      (prosopon), face, mask	Prosopagnosia    (k    có    khả năng nhận ra khuôn mặt)
prot(o)-	Denotes  something  as  'first' or 'most important'	--	Ancient            Greek πρωτος   (prōtos), first; principal, most important	Protoneuron (Neuron đầu tiên tiên trong 1 phản xạ ngoại vi)
pseud(o)-	Denotes  something  false  or fake	Chỉ sai hoặc giả	Ancient Greek
psych(e)-, psych(o)	Of or pertaining to the mind	Liên quan tới ý thức	Ancient  Greek  ψυχή (psyché), breath, life, soul	Psychology    (tâm    lí    học), psychiatry (tâm thần)
pterygo-	Pertaining to a wing	Liên quang tới cánh	Greek	Lateral  pterygoid  plate  (Một cánh  j  đó  trên  x.bướm,  học lướt thướt wa' h chả nhớ)
psor-	Itching	Ngứa		Psoriasis (Vẩy nến)
-ptosis	falling,  drooping,  downward placement, prolapse	Té, rơi xuống, rũ		Apoptosis  (Cái  chết  có  chu trình)
-ptysis	(a        spitting),         spitting, hemoptysis, the spitting of blood derived from the lungs or bronchial tubes	Phun,   khạt,   ho   ra máu.... Có nguồn gốc từ phổi hoặc ống phế quản		Hemoptysis (ho ra máu)
pulmon-, pulmo-	Of or relating to the lungs.	Liên quan tới phổi	Latin              (pulmo, pulmōn-,   usually used   in   plural),    a lung	Pulmonary (phổi)
pyel(o)-	pelvis	Trong x.chậu	Ancient            Greek (pyelos)	Pyelonephritis    (   Viêm    bể thận)
pyo-	pus	Mủ	Greek πύον	Pyometra   (Viêm   ruột   thừa cấp tính ở động vật, như chó)
pyro-	fever	Sốt	Greek πῦρ, πυρετός	Antipyretic (Hạ sốt)